|
Toplu ya da topsuz tüm H.O. ve S.O.nın basketbol oynadıkları süre içinde her an dengeli, her türlü hareket değişikliğine karşı hazırlıklı, tüm oyun alanını ve oyuncuları olabildiğince izleyebilme, kontrol edebilmesini sağlamak için oluşturduğu duruş biçimi olarak tanımlanmaktadır. Temel duruş hareketi aşağıda ayaklar, dizler, bel ve vücudun üst bölümü, baş ana başlıkları altında olabildiğince detaylı biçimde anlatılmaktadır. Temel duruşta her şeyden önce vücut ağırlığı iki bacağa ve ayağa dengeli, eşit oranda dağıtılmalıdır.
Ayakların konumu:
*Ayak tabanları yere temas etmekle birlikte vücut ağırlığı hafife ayak uçlarına doğru yönelmiş olmalıdır. *Ayaklar birbirine paralel, aynı hizada olmalıdır. *Ayakların yönü hücumda özel pozisyonlar dışında her zaman gidilecek yönü ,savunmada ise savunulan H.O.nu ve topun bulunduğu yönü göstermelidir. * Ayakların arasındaki mesafe omuz genişliğinde olmalıdır. Burada omuz genişliği ile ifade edilmek istenen ve amaçlanan aslında oyuncuların vücut dengesinin sağlanmasıdır . Bu kişisel bir ölçüdür.Dolayısı ile temel norm olarak ortalama bir değer ifade etmekle beraber kişiden kişiye mesafe farklılığı da olabilmektedir.
Dizlerin konumu: *Dizlerin arasında ki mesafede ayaklar arasındaki mesafe ile hemen hemen aynı olmalıdır. Dizlerin gereğinden fazla içe ya da dışa dönük olması özellikle yeni başlayan alt yapı oyuncularında belirli bir süre sonra bacak kaslarının içe ya da dışa dönük gelişmesine neden olmaktadır. Bu da oyuncuların sıçrama , sprint özelliklerinin olumsuz gelişmesine zemin hazırlamaktadır. *Dizlerin iç açısının ne kadar bükülü olacağı konusunda sabit bir ölçü vermek doğru olmayacaktır. Her bireyin vücut ölçüsüne ve de özellikle üst bacak ile alt bacak oranındaki farklılığa bağlı olarak dizlerinin üstüne çömelme oranı değişiklik gösterebilecektir.Tüm bunlara karşın ortalama olarak 110 ile 150 derece arasında değerler kabul edilmektedir. Tüm bunların dışında oyuncu/ların vücut yapılarının değişkenlik gösterdiği gerçeğinden yola çıkarak açısal değer yerine sporculara temel duruşta dizlerinin üstüne çömelme,oturma öğretilirken; ayakta, dik ve ayak tabanları yere tam basılı konumdan ,topukların kalkacağı ana kadar yere çökme konumunun orta değeri tanımlanmalı ve öğretilmelidir.Bir başka açıdan oyuncu/ların dizlerinin üstüne çömelme de hem vücut dengelerinin iyi olduğu hem de çabuk hareket edebilecek durumda olmaları istenerek alıştırmalar ile her oyuncunun bunu kendinin oluşturması sağlanmalıdır. Vücudun üst bölümünün konumu:
*Belden boyuna kadar olan vücudun üst bölümü dik biçimde ve öne doğru eğik konumda olmalıdır. Bu eğimin ölçüsü oyuncu/ların vücut ölçüsüne göre değişebilmekle beraber ortalama olarak 20 - 30 derece olarak tanımlanmaktadır. *Bu öne eğilme de oyuncunun vücudunun üst kısmını belden öne eğmek yerine sırtını kambur yaparak eğmesine kesinlikle izin verilmemelidir. Bu hatalı davranış oytncu da duruş bozukluğuna ,kamburluğa yol açmaktadır.
Başın konumu:
*Baş yere paralel, karşıya bakmalıdır. Bu şekilde oyuncunun tüm sahayı kontrol edebilmesi sağlanmaktadır. Bu nokta özellikle çok önemlidir. *Gözlerle top öncelikli olarak kontrol edilmelidir.Ayrıca S.O ve H.O.?nın öncelikle sorumlu oldukları oyuncuları ayrıca olabildiğince de diğer tüm oyuncuları gözlemlemeleri öğretilmelidir. Temel duruş öğretiminde bir diğer yöntem de aşağıda detaylı biçimde tanımlanmaktadır.Oyuncu/lar ayakta dik konumda ,ayak tabanları yere temas etmekle birlikte vücut ağırlığı hafifçe ayak uçlarına doğru yönelmiştir. Kollar öne-ileriye ,yere paralel konuma getirilmelidir.Bu pozisyonda oyuncu/lar aynı zamanda ve eşlenik olarak bir yandan dizlerinin üstünde yere doğru çömelirken diğer yandan da vücudun üst bölümü bir bütün halinde öne doğru dik biçimde eğilmelidir. Oyuncu/ların kol boyu uzunluğuna bağlı olarak parmak ucu ya da avuç içlerinin dizlere değdiği an hareket sona erdirilerek son pozisyonda ki duruş biçimi temel duruş tamamlanmalıdır.
Kolların konumu:
Temel duruşta kol/ların konumunu belirgin bir pozisyonda ve biçimde tanımlamak mümkün olmamaktadır.Çünkü temel duruş bir çok temel harekette uygulanmakta ve bu temel hareketlere göre özellikle de kol/lar değişik pozisyonlarda olabilmektedir.Bu açıdan kol/ların pozisyonlarını serbest olarak algılamak gerekmektedir.
Paralel duruş hareketi: Oyuncu temel duruş pozisyonun da iken ; *İki bacak arasındaki dengeli mesafe ile dizlerin üstünde yere çömelmedir(temel duruştan bir miktar daha fazla olmaktadır). *Kollar yana açık ya da öne,topa uzatılmış pozisyonlarda kullanılabilmektedir. *Topsuz H.O. nu savunurken ;kollar yana açıktır. Topsuz H.O.nun toptan uzaklığına bağlı olarak kolların durumu ve S.O.nun ,savunduğu topsuz H.O. dan uzaklığı ve gömülmesi değişmektedir. *Toplu H.O. nu savunurken ;kollar dan en az birisi topa baskı yapmak üzere önde olmalıdır.
Boksör duruşu: *½ kapalı duruş olarak ta tanımlanan bu duruşun da temel duruştan tek farkı bacaklardan birisinin önde ,diğerinin arkada olmasıdır. *Öndeki ayak ucu dik açıda topa dönükken arka ayak H.O.?nun gidiş yönüne doğru ortalama olarak 45-60 açıda olmalıdır. *Topsuz H.O. savunulurken ; S.O.nun duruşu savunulan topsuz H.O.?nun toptan kaç pas mesafesi uzakta olmasına bağlı olmalıdır. *Toplu H.O. savunulurken ; Topa baskı öndeki bacağın tarafındaki, kol ve el ile yapılmalıdır. Öndeki bacak ile toplu H.O.nun gitmek istediği yön kapatılarak gerideki bacak yönüne doğru yönlendirilmelidir. Özellikle toplu H.O. , S.O.na yan ya da sırtı dönük pozisyonda top sürüyorsa öndeki bacağın kolu ile top korumada olduğu gibi toplu H.O.nun sırtına ya da yandan koltuk altına temas edilerek , dayatılarak fakat engellenmeden H.O. kontrol edilmelidir.
|